Co to są kredytowane koszty i jak je rozpoznać w umowie
Kredytowane koszty to opłaty, których nie płacisz z własnej kieszeni przy podpisaniu umowy. Bank dolicza je do kwoty kredytu: najczęściej prowizję, składkę ubezpieczeniową, czasem opłatę przygotowawczą. Dostajesz mniej, niż wynosi kredyt, a odsetki biegną od całości.
W umowie poszukaj dwóch liczb:
- kwoty kredytu (czasem „kwota kredytu brutto” albo „kwota udzielonego kredytu”),
- całkowitej kwoty kredytu, czyli tego, co realnie trafiło na Twoje konto lub do sprzedawcy.
Jeśli kwota kredytu jest wyższa od całkowitej kwoty kredytu, a różnica odpowiada prowizji i ubezpieczeniu, masz kredytowane koszty. Potwierdzi to harmonogram: odsetki w pierwszej racie są liczone od wyższej kwoty.
Co orzekł TSUE w sprawie C-744/24
Sprawa dotyczyła kredytu konsumenckiego w Banku Pekao. Pytanie zadał Sąd Rejonowy we Włodawie. Według komunikatu prasowego TSUE i komentarzy po wyroku z 23 kwietnia 2026 r. Trybunał uznał, że oprocentowanie umowne można naliczać tylko od kwoty faktycznie udostępnionej konsumentowi, a nie od kredytowanych kosztów.
Równie ważne jest to, czego TSUE nie zrobił:
- nie zakazał pobierania prowizji,
- dopuścił, żeby bank uwzględnił koszt finansowania w sposób przejrzysty, na przykład przez wyższe oprocentowanie wypłaconej kwoty,
- nie przesądził, że odsetki od prowizji automatycznie dają sankcję kredytu darmowego. To ocenia sąd krajowy w konkretnej sprawie.
Przed TSUE czeka kolejna polska sprawa o kredyt konsumencki, C-831/24, skierowana przez Sąd Rejonowy w Białymstoku. Rzecznik generalny wydał w niej opinię 11 czerwca 2026 r. Do 10 listopada 2026 r. nie znalazłem informacji o wyroku. Może on doprecyzować, jak sądy mają oceniać naruszenia w umowach.
Szerzej o tym, co wyroki z 2026 roku znaczą dla SKD, piszę we wpisie Odsetki od prowizji a sankcja kredytu darmowego.
Co zapowiedziały banki, a co mówi Rzecznik Finansowy
15 września 2026 r. Związek Banków Polskich opublikował stanowisko. Według niego banki powinny przestać naliczać odsetki od części kredytu odpowiadającej kosztom pozaodsetkowym i zwrócić odsetki pobrane po wyroku TSUE. Dotyczy to umów aktywnych w dniu 23 kwietnia 2026 r. ZBP zaznaczył, że to tylko jego stanowisko, a harmonogram i zakres działań ustala każdy bank osobno.
Zostają dwie otwarte kwestie:
- odsetki sprzed 23 kwietnia 2026 r. Stanowisko ZBP ich nie obejmuje. Rzecznik Finansowy, dr Michał Ziemiak, oczekuje zwrotu wszystkich nienależnie pobranych odsetek, także sprzed wyroku. Według doniesień prasowych część banków zwraca je na wniosek klienta, ale praktyka nie jest jednolita.
- kredyty już spłacone. Nie są objęte zwrotem z urzędu. Jeśli chcesz odzyskać odsetki, musisz upomnieć się o nie sam.
W praktyce bank może oddać Ci tylko kilka ostatnich miesięcy, a większa część odsetek od kosztów została naliczona wcześniej. Dlatego warto znać pełną kwotę.
Jak policzyć odsetki od prowizji: przykład
Przykład jest fikcyjny i służy tylko do pokazania metody.
Kredyt konsumencki: dostajesz 25 000 zł. Bank dolicza prowizję 3 000 zł i ubezpieczenie 2 000 zł, więc kwota kredytu wynosi 30 000 zł. Oprocentowanie stałe 10% rocznie, 60 rat równych.
Ratę równą liczysz wzorem annuitetowym:
rata = K · r / (1 − (1 + r)^−n), gdzie r = 0,10 / 12, a n = 60.
W Excelu to funkcja PMT: =PMT(10%/12;60;-30000). W polskiej wersji argumenty oddzielasz średnikiem.
| Kredyt 30 000 zł (z kosztami) | Kredyt 25 000 zł (bez kosztów) | Różnica | |
|---|---|---|---|
| Rata miesięczna | 637,41 zł | 531,18 zł | 106,23 zł |
| Suma 60 rat | 38 244,60 zł | 31 870,80 zł | 6 373,80 zł |
| Łączne odsetki | 8 244,60 zł | 6 870,80 zł | 1 373,80 zł |
Z różnicy 6 373,80 zł aż 5 000 zł to same koszty, czyli prowizja i ubezpieczenie, które spłacasz w ratach. Pozostałe 1 373,80 zł to odsetki od kredytowanych kosztów. Bez zaokrąglania rat do grosza wychodzi 1 374,11 zł. Różnica 31 groszy to efekt zaokrągleń, a w prawdziwym harmonogramie bank zwykle koryguje ostatnią ratę.
Tak samo możesz policzyć to rata po racie. Odsetki w danym miesiącu to kapitał pozostały do spłaty razy r:
| Rata nr | Odsetki przy 30 000 zł | Odsetki przy 25 000 zł | Odsetki od kosztów |
|---|---|---|---|
| 1 | 250,00 zł | 208,33 zł | 41,67 zł |
| 2 | 246,77 zł | 205,64 zł | 41,13 zł |
| 3 | 243,52 zł | 202,93 zł | 40,59 zł |
To porównanie najprostszego wariantu. W prawdziwej umowie dochodzą zmienne oprocentowanie, wcześniejsza spłata, nadpłaty i aneksy. Wtedy liczę na historii spłat z banku, a nie na samym harmonogramie. Szybki szacunek zrobisz w kalkulatorze SKD, który pokazuje też odsetki od prowizji.
Czym to się różni od SKD i zwrotu kosztów przy wcześniejszej spłacie
Te trzy rzeczy często się mylą, a chodzi w nich o różne kwoty.
- Zwrot odsetek od kredytowanych kosztów to zwrot tylko tej części odsetek, którą bank naliczył od prowizji i ubezpieczenia. Samą prowizję nadal spłacasz.
- Sankcja kredytu darmowego (art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim) to coś znacznie szerszego. Jeśli bank naruszył określone obowiązki informacyjne, oddajesz tylko wypłacony kapitał, bez odsetek i innych kosztów. Oświadczenie składasz w ciągu roku od wykonania umowy. Więcej piszę na stronie o sankcji kredytu darmowego, a czy Twoja umowa ma takie wady, sprawdzisz wstępnie w teście SKD.
- Zwrot kosztów przy wcześniejszej spłacie (art. 49 tej samej ustawy) przysługuje, gdy spłacasz kredyt przed terminem. Całkowity koszt kredytu obniża się wtedy o koszty przypadające na okres, o który skróciłeś umowę, w tym część prowizji.
Te roszczenia mogą występować obok siebie, ale nie sumuje się ich bezrefleksyjnie. Na przykład przy SKD odsetki od kosztów nie są osobną pozycją, bo odpada całe oprocentowanie.
Czy to dotyczy kredytu hipotecznego
Ostrożnie. Wyrok C-744/24 dotyczy dyrektywy 2008/48 o kredycie konsumenckim, a ona nie obejmuje kredytów zabezpieczonych hipoteką. Kredyty hipoteczne zawarte od lipca 2017 r. podlegają ustawie o kredycie hipotecznym, która wdraża inną dyrektywę. Czy to samo rozumowanie da się przenieść na kredyt hipoteczny z doliczoną prowizją, nie zostało rozstrzygnięte. Mogę policzyć kwotę odsetek od prowizji w Twoim kredycie hipotecznym, ale o tym, czy jest podstawa do żądania zwrotu, powinien wypowiedzieć się prawnik.
Co możesz zrobić
- Sprawdź, czy bank sam przysłał informację o rozliczeniu i za jaki okres.
- Złóż reklamację z żądaniem zwrotu odsetek od kredytowanych kosztów za cały okres, z numerem umowy i kwotą kosztów.
- Jeśli bank odmówi lub zwróci tylko część, wyślij wezwanie do zapłaty z wyliczeniem.
- Przy dalszej odmowie możesz zwrócić się do Rzecznika Finansowego albo skonsultować sprawę z prawnikiem.
Pamiętaj, że roszczenia się przedawniają, więc przy starszych kredytach najwcześniejsze raty mogą być już poza zasięgiem. Termin oceni prawnik.
Jak mogę Ci pomóc
- Wstępna ocena umowy i kompletu dokumentów jest bezpłatna. Mówię wprost, czy jest czego szukać.
- Wnioski do banku o historię spłat i harmonogramy przygotowuję bezpłatnie, jeśli czegoś brakuje.
- Dokładne przeliczenie kredytowanych kosztów kosztuje 430 zł z VAT. Dostajesz wyliczenie rata po racie: ile odsetek bank naliczył od prowizji i ubezpieczenia, ile już zwrócił i ile zostaje.
- Pomoc z wezwaniem do zapłaty, w którym kwotę możesz oprzeć na tym wyliczeniu.
Przebieg pracy nad sprawą opisuję w pięciu krokach poniżej. Pełny cennik znajdziesz na stronie dla kredytobiorców.
Najczęstsze pytania
Czy bank sam zwróci mi odsetki od prowizji?
Część banków zapowiedziała zwrot odsetek pobranych po 23 kwietnia 2026 r. w umowach aktywnych w tym dniu. To stanowisko branży, a nie obowiązek wynikający z wyroku. Odsetki sprzed tej daty i kredyty spłacone wymagają zwykle Twojego wniosku.
Mam kredyt spłacony. Czy to ma sens?
Może mieć, jeśli prowizja była wysoka i doliczona do kredytu. Kwotę policzę na podstawie umowy i historii spłat. Czy roszczenie nie jest przedawnione, oceni prawnik.
Czy zwrot odsetek od prowizji wyklucza sankcję kredytu darmowego?
Nie musi. To dwie różne podstawy. Jeśli umowa ma wady informacyjne, możesz rozważyć SKD, która obejmuje znacznie więcej niż odsetki od kosztów. Decyzję warto podjąć z prawnikiem, bo SKD ma roczny termin.
Jakie dokumenty są potrzebne?
Umowa z harmonogramem, aneksy i historia spłat z banku. Jeśli czegoś nie masz, pomogę przygotować wniosek do banku.
Czy wyliczenie gwarantuje, że odzyskam pieniądze?
Nie. Wyliczenie pokazuje, o jaką kwotę chodzi i skąd się bierze. Wynik zależy od banku, a w razie sporu od sądu.
Jeśli chcesz wiedzieć, ile odsetek bank naliczył od Twoich kosztów, wyślij mi umowę do bezpłatnej oceny.
Ta strona ma charakter informacyjny i nie jest poradą prawną.
Źródła
- Ustawa z 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (ISAP)
- Ustawa z 23 marca 2017 r. o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami (ISAP)
- TSUE, komunikat prasowy nr 63/26 w sprawie C-744/24 (23.04.2026)
- Infor: Odsetki od prowizji banku niezgodne z prawem Unii, wyrok TSUE w sprawie C-744/24 (30.04.2026)
- ZBP o naliczaniu odsetek z tytułu kredytowania pozaodsetkowych kosztów kredytu, bank.pl (15.09.2026)
- Bezprawnik: Bank sam odda odsetki od prowizji (15.09.2026)
- Interia: Nienależne odsetki. Rzecznik Finansowy odpowiedział na propozycję banków (09.2026)
- Infor: TSUE ponownie zajmie się sankcją kredytu darmowego, sprawa C-831/24 (8.06.2026)
- DOW Legal: opinia rzecznika generalnego w sprawie C-831/24 (12.06.2026)